Πέμπτη, Αυγούστου 31, 2006

Αποκλίνουσες συμπεριφορές

Σύμφωνα με τον τυπικό ορισμό της ψυχιατρικής, η σχιζοφρένεια ορίζεται σαν μια σοβαρή ασθένεια του εγκεφάλου που επηρεάζει τη σκέψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά του ατόμου. Σύμφωνα με τις στατιστικές 1 στους 100 ανθρώπους προσβάλλεται από την ασθένεια, ασχέτως φύλου, κοινωνικής τάξης, χώρας και πολιτισμού. Στην ιστορία της ανθρωπότητας, πολλοί ήταν εκείνοι που ξεχώρισαν μέσα απ’ το καλλιτεχνικό ή πνευματικό τους έργο, ενώ έπασχαν από σχιζοφρένεια Όπως λέει ο γερμανός διανοητής Μπότο Στράους: «οι ποιητές και οι διανοούμενοι κατοικούσαν πάντα πολύ κοντά στη σχιζοφρένεια».
Ουσιαστικά ο Στράους αναγνωρίζει έναν κοινό παρονομαστή ανάμεσα στην καλλιτεχνική/ πνευματική ιδιοφυΐα και την τρέλα.
Παλιότερα ο Σαίξπηρ μέσα απ΄ τους στίχους του έλεγε: «Ο παράφρων, ο εραστής κι ο ποιητής όλοι από φαντασία είναι φτιαγμένοι». Αλλά και ο Βρετανός ποιητής Τζον Ντράιντεν έγραφε; «Τα μεγάλα πνεύματα στενή σχέση έχουν με την τρέλα και φράχτες χαμηλοί ορίζουν τα όρια τους».
Κατά το 19ο αιώνα ήταν πολύ διαδεδομένη η άποψη ότι η ιδιοφυΐα, με άλλα λόγια η υπέρβαση των δυνατοτήτων των κοινών θνητών είναι ένα είδος διανοητικής διαταραχής που αποδίδεται σε κάποια νεύρο - εγκεφαλική ιδιομορφία αν και σήμερα θεωρείται ότι η ταύτιση τρέλας ιδιοφυΐας αποτελεί ένα λαθεμένο και υπεραπλουστευτικό σχήμα,. Ωστόσο, ανιχνεύονται περιπτώσεις ομοιότητας και σύνδεσης ανάμεσα σε υψηλό δείκτη αντίληψης και σχιζοφρένειας.
Ενδεικτικά θα αναφέρω τους παρακάτω που νόσησαν από σχιζοφρένεια.

Βίνσεντ Βαν Γκογκ( 1853-1890)
Με την περίπτωση του ασχολήθηκαν πάνω από 150 ψυχίατροι οι οποίοι διέγνωσαν από σχιζοφρένεια, μανιοκατάθλιψη, επιληψία, σύφιλη μέχρι και δηλητηρίαση από μπογιά. Ο ίδιος γράφοντας στον αδερφό του διαμαρτυρόταν ότι ο αέρας της Αρλ σφύριζε ενοχλητικά στα αυτιά του, γεγονός που αποδίδεται σήμερα σε ακουστικές ψευδαισθήσεις. Ακολούθησε μια περίοδος εγκλεισμού του στο άσυλο του Σαν Ρεμί, όπου δημιούργησε μερικά απ’ τα πιο σπουδαία του έργα. Η προτίμηση του στο κίτρινο χρώμα, σύμφωνα με τελευταίες μελέτες, αποδίδεται στο ότι υπέφερε από ξανθοψία. Αυτοπυροβολήθηκε στο στήθος και εξέπνευσε δυο μέρες αργότερα, στις 27 Ιουλίου του 1890.

Αντονέν Αρτό (1896-1948)
Την περίοδο της εφηβείας του πέρασε μια μεγάλης διάρκειας κατάθλιψης και οι γονείς του φρόντισαν για την μακροχρόνια εισαγωγή του σε ιδρύματα. Συνολικά νοσηλεύτηκε 5 χρόνια, με διακοπή για να καταταγεί στο στρατό, όπου όμως τελικά δεν κατετάγη λόγω της διαπιστωμένης νοητικής του διαταραχής. Το 1919, ο δρ Νταρντέλ σύστησε τη χορήγηση οπίου γεγονός που οδήγησε στον εθισμό του. Στο έργο του αποτυπώνονται με πολύ έντονο τρόπο τα βιώματα του απ ‘τον κόσμο της παραφροσύνης. Η Αναίς Νιν σημειώνει γι’ αυτόν στο ημερολόγιο της: «Αγάπησαν περισσότερο την τρέλα του ξεχνώντας να τον κατανοήσουν ως καλλιτέχνη».

Βασλάβ Νιζίνσκι (1890-1950)
Ο μυθικός Ρώσος χορευτής εκδήλωσε συμπτώματα ψυχικής διαταραχής σε μια περιοδεία στη Νότιο Αμερική το 1916. Άρχισε να φοβάται τους άλλους χορευτές, ενώ κυριευόταν απ’ την ιδέα ότι θα πέσει σε κάποια κρυφή καταπακτή. Τρία χρόνια αργότερα υπέστη νευρικό κλονισμό που εξελίχθηκε σε σχιζοφρένεια. Στα ημερολόγια του ο ίδιος λέει: «Μου αρέσει η τρέλα γιατί ξέρω πώς να μιλήσω σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Ξέρω ότι όλοι θα λένε ότι ο Νιζίνσκι τρελάθηκε αλλά δεν με νοιάζει. Θέλουν να με χώσουν σε ψυχιατρείο επειδή χορεύω καλά και δίνω χρήματα σε όποιον μου ζητήσει».

Σιντ Μπάρετ (1946-2006)
Έπασχε από σχιζοφρένεια και σύνδρομο Άσπεργκερ ενώ η πολύχρονη χρήση ναρκωτικών επηρέασε την πνευματική του διαύγεια και επιδείνωσε την ψυχική του κατάσταση. Τα τελευταία 30 χρόνια της ζωής του έζησε την ανωνυμία του ερημίτη. Άκουγε μόνο όταν τον αποκαλούσαν με το πραγματικό του όνομα, Ρότζερ και μιλούσε για τον Σιντ σε τρίτο πρόσωπο. Ο Ντέιβιντ Γκίλμουρ δήλωσε κάποτε: «Πιστεύω ότι δεν μπορούσε να διαχειριστεί την προοπτική της επιτυχίας και όλα τα παρεπόμενα της»

Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (1896-1940)- Ζέλντα Φιτζέραλντ (1900-1948)
Ένας απ’ τους μεγάλους συγγραφείς του 20ου αιώνα, εκπρόσωπος της λεγόμενης χαμένης γενιάς. Μαζί με τη γυναίκα του Ζέλντα ενσάρκωσαν το μύθο των ωραίων και καταραμένων, ζώντας μια ζωή ταραχώδη, κοσμοπολίτικη και μποέμ. Στα 30 του χρόνια ήταν ήδη αλκοολικός. Η Ζέλντα μετά τον νευρικό κλονισμό που υπέστη το 1939, οδηγήθηκε σε αλλεπάλληλους εγκλεισμούς σε ψυχιατρικά ιδρύματα, όπου και πέθανε πέφτοντας θύμα μιας πυρκαγιάς την παραμονή της υποβολής της σε ηλεκτροσόκ.

Τζων Νας (1928-)
Ο ιδιοφυής μαθηματικός που συνέλαβε τη Θεωρία των Παιγνίων, πάλεψε με τους προσωπικούς του δαίμονες για παραπάνω από 30 χρόνια ανάμεσα σε ιδρύματα και θεραπείες. «Άκουγα φωνές μέσα στο κεφάλι μου κυρίως από ανθρώπους που διαφωνούσαν μαζί μου. Ένα συνεχές παραλήρημα. Σαν ένα όνειρο που έμοιαζε να μην τελειώνει ποτέ». Ο Νας εκδήλωσε τα πρώτα συμπτώματα το 1958 σε ηλικία 29 ετών και η διάγνωση ήταν παρανοϊκή σχιζοφρένεια και ήπια κατάθλιψη.

Από μείζονες ψυχιατρικές νόσους που στιγμάτισαν για πάντα την ιστορία με το έργο τους, έπασχαν και οι ακόλουθοι:

Ο Γεώργιος Βιζυηνός πέθανε στο Δρομοκαίτειο το 1894, αφότου είχε νοσηλευθεί για δυο χρόνια. Παράλληλα, ο επίσης πεζογράφος Γεράσιμος Βώκος, πέρασε μεγάλες περιόδους της ζωής του σε ψυχιατρικές κλινικές.
Κορυφαίοι σύνθετες, όπως ο Σούμπερτ ή ο Σούμαν έπασχαν από βαριά κατάθλιψη. Ο συνθέτης Τσαϊκόφσκι, βασανιζόταν για χρόνια από την ευαίσθητη, μανιοκαταθλιπτική του φύση.
Η συγγραφέας Βιρτζίνια Γουλφ δίνει τέλος στη ζωή της μετά από κρίση μείζονος κατάθλιψης. Το ίδιο και ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης.
Ο γλύπτης της διάσημης «Κοιμωμένης», ο Γιαννούλης Χαλεπάς, εκδήλωσε την ψυχική του ασθένεια το 1877. 11 χρόνια μετά, κρίθηκε αναγκαία η εισαγωγή του στο ψυχιατρείο της Κέρκυρας. Ύστερα από 3 χρόνια νοσηλείας επέστρεψε στην οικογένεια του και έζησε ήρεμα τα 36 τελευταία χρόνια της ζωής του.
Η Καμίλ Κλωντέλ παρέμεινε έγκλειστη για 3 δεκαετίες σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, όπου και πέθανε το 1943. Η μητέρα της αδιαφορώντας για τις ιατρικές παραινέσεις, αρνήθηκε να την επανεντάξει στην οικογένεια, αφήνοντας την μόνη κι αβοήθητη.
Σε αποκλίνουσα τέλος συμπεριφορά μπορεί να αποδοθεί και η αυτοκτονία του Περικλή Γιαννόπουλου στα 41 του το 1910. Ο Γιαννόπουλος καβάλησε γυμνός το άλογο του παραδέρνοντας στη θάλασσα της Ελευσίνας «Να περάσεις με μια δρασκελιά απ’ τη μια ζωή στην άλλη» έλεγε συχνά. Δυο μέρες αργότερα το σώμα του το ξέβρασε το κύμα. Έλειπαν τα μάτια του και στο μέτωπο έχασκε μια βαθιά τρύπα.
Το κεφάλι του ήταν χαλασμένο, όπως το κεφάλι του αρχαίου έφηβου της κάρτας που είχε στείλει στο φίλο του Ίωνα Δραγούμη λίγες μέρες πριν γράφοντας: «Τι κρίμα να μην σας δω. Φεύγω για Θεσσαλίες. Τι κρίμα».

(Τα παραπάνω στοιχεία αντλήθηκαν απ’ το άρθρο της Μαρίνας Οικονόμου Λαλιώτη με τίτλο Τρελές ιδιοφυίες για τον Ταχυδρόμο, 26/8/2006, από το διαδίκτυο καθώς και από το βιβλίο του Φρέντυ Γερμανού «Η εκτέλεση», Εκδ. Κάκτος.).

20 σχόλια:

markos-the-gnostic είπε...

αγαπητοτάτη αλώπηξ
το μέγα ερώτημα είναι πώς θα λειτουργούσαμε αν αφήναμε ελεύθερο τον εαυτό μας μακρυά από κοινωνικές συμβάσεις, υιοθετημένες κανονιστικές ιδεολογίες, φόβους και ενοχές;

Ανώνυμος είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
Χαρτοπόντικας είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα λίστα τρελών. Πόσοι άλλοι θα υπάρχουν;
Αναρωτιέμαι μήπως θες να μας πεις τιποτα εμμέσως ;)

Αλεπού είπε...

@markos the gnostic
Νομίζεις πως μπορούμε;
@χαρτοπόντικας
Τίποτα δεν θέλω να σας πω εμμέσως. Εμένα με έπιασε θλίψη καταγράφοντας τόσα γνωστά ονόματα.

Ανώνυμος είπε...

Με τις παρέες που κάνεις λατρεμένη (και πανέμορφη) θεία δε μου κάνει εντύπωση που γράφεις για ψυχικά και νοητικά διαταραγμένες μορφές! Πολύ ενδιαφέρον το κείμενο. Πόσες μεγάλες προσωπικότητες έγιναν μεγάλες επειδή το ταλέντο και η έμπνευσή τους πήγαζαν από τέτοιες ανισορροπίες...!
@markos the g. : Θα λειτουργούσαμε όπως ο Morrison γιατί με την περιγραφή σου αυτόν "φωτογραφίζεις".
-ΑΛΕΠΟΥΔΑΚΙ

bebelac είπε...

Μια χαρά άνθρωποι ήταν όλοι αυτοί για τους οποίους γράφεις... όλοι έχουμε τα προβληματάκια μας... σιγά !!!

Απαντώ με τη ρήση της Σαλομέ που πιστεύω πως λέει μεγάλες αλήθειες:

«Κάθε νεύρωση είναι δείγμα αξίας και σημαίνει ότι κάποιος θέλησε να φθάσει στα όριά του και γι’ αυτό ξέφυγε περισσότερο από άλλους.

Υγιείς έμειναν εκείνοι που αρκούνταν στα λίγα.

Τώρα δεν αναρωτιέμαι πια μόνο για ποιον λόγο αρρώστησε ο ασθενής, αλλά αναρωτιέμαι με την ίδια καχυποψία για ποιον λόγο έμεινε υγιής ο υγιής – και με ποιο τίμημα»

diastimata είπε...

Πόλοκ, Β.Α. Μότσαρτ, Τζορτζ Μπεστ, Μοχάμεντ Άλι, Κιούμπρικ, μόνον μερικοί από αυτούς που μπορώ να θυμηθώ έτσι στα γρήγορα...
Κι αν πιστεύετε ότι ο Άλι, για παράδειγμα, δεν ήταν τρελός, αλλά θεατρίνος, αναλογιστείτε: πόσο λογικός είναι αυτός που είναι νέγρος, αρνείται να πάει στο Βιετνάμ, ασπάζεται το Ισλάμ, γρονοκοπεί και γρονθοκοπείται και αποθεώνεται από χιλιάδες στην Κινσάσα, κάτω από καταρρακτώδη βροχή.
"Ασ' τον τρελό στην τρέλα του" τραγούδησε ο Διονυσίου. Μήπως είχε δίκιο;

mpampakis είπε...

Η λίστα έχει μόνο ταλαντούχους σχιζοφρενείς ή μπορώ να προσθέσω και τον διευθυντή μου;

(πολύ καλό το κείμενο, αλλά πολύ πλάκωμα ρε παιδάκι μου...)

padrazo είπε...

ευχαριστούμε πάρα πολύ για την ευγενική προειδοποίηση.Από σήμερα θα ακούμε θρόισμα και θα σηκώνουμε σαλιομένο δάχτυλο ψηλά να βεβαιωθούμε ότι πράγματι φυσάει, θα κοιταμε το θερμόμετρο όταν ιδρώνουμε και όταν περπατάει κάποιος δίπλα μας θα τον σκουντάμε για να δούμε αν είναι πραγματικός. Επίσης θα αποφεύγουμε βόλτες σε προβλήτες με το ποδηλατο μας ιδιαίτερα σε διαύθυνση κάθετα προς την ακτογραμμή.
ΥΓ. Στο Δαφνί έχουν DSL ή PSTN ;

Krotkaya είπε...

Μια φίλη μου ειδική σε τέτοια θέματα μου έχει πει πως η σχιζοφρένεια συνήθως εκδηλώνεται στις ηλικίες μεταξύ 25 και 30. Μου μένουν ακόμα 6 μήνες. ΑΚούω κι εγώ σφυρίγματα ανέμου που δεν υπάρχουν... ήδη!

Μωρέ λες;

Αλεπουδάκι και Pad πολύ straight to the point τα σχόλια... Περαστικά μας!

(εξαιρετικό το ποστ, εξαιρετικό!)

alzap είπε...

Σε φιλώ στη μούρη Αλεπουδάκι.

padrazo είπε...

Εντάξει είναι σοβαρό ποστ αλλά έχω να πώ αυτά

καιΥποψιάζομαι πως ο νεότατος φέρελπις νεος της παρεας (γνωστός και ως αλεπουδάκι) θα ανεβάζει μετά από χρόνια σχετικό ποστο όπου θα εξηγεί πως:

Η αλεπού εξαφανίστηκε μετά απο την τεράστια επιτυχία στο broadway (με έργο που έγραψε ο padrazo φυσικά). Καποιοι λένε ότι την είδαν ταξιθέτρια σε θέατρο της Αθήνας να γυρνάει την σκοτεινή αίθουσα με ένα φακό στο χέρι.

Η composition doll εξαφανίστηκε όταν έγραψε την περσεφόνη 1000 χωρίς ποτέ να πάψει να διαφωνεί με τον Alzap

Ο Pascal παραιτήθηκε από το ppc και έγινε χακερ. Αυτοκτόνησε καταστρέφοντας το blog του

Ο Alzap περίμενε ακόμα να βγει το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Λένε ότι τον είδαν στην Κούβα να γυρνάει στους δρόμους με μια αφίσα του Παπανδρέου

Η ψεύτρα μπαινόβγαινε στη φυλακή κατηγορούμενη για ψευδορκία.

Η Ψιλικατζού παράτησε το γράψιμο και αφοσιώθηκε στην αλυσίδα πολυκαταστημάτων της.

Ο Καλτσόβρακος πήγε στη Βραζιλία για να ανοίξει ένα ακόμα πολυκατάστημα . Τελικά άνοιξε σχολή διαφίμησης για έφηβες Βραζιλιάνες και δεν ξαναγύρισε.

Ο χαρτοπόντικας έζησε φυσιολογικά αλλά έφυγε για κάποιο συνέδριο λεει στην Ινδία και δεν επέστρεψε.

Η krotkaya έπεσε στην μαύρη κατάθλιψη όταν κουφάθηκε ο άντρας της

Ο μπαμπακης έκανε πέντε γάμους και απέκτησε 19 παιδιά. Στο τέλος τον περιμάζεψε κάποιο εξώγαμό του στην Σουηδία.

O μαρκος δε γκνοστικ έζησε στη Ισπανία τα τελευταία χρόνια της ζωής του καλιεργώντας μοσχοκάρυδο

Η bebelac έγινε διαυθύντρια του Εθνικού θεάτρου αλλά δεν ανεβασε ποτε έργο της Αλεπους

Αλεπού είπε...

@αλεπουδάκι
εγώ φταίω που σε αφήνω και εκδίδεσαι στο blog μου. :-)
@bebelac
Καλά τα είπε η Λου αλλά με τις παρέες που έκανε τι να περιμένεις;
@diastimata
Σας ευχαριστούμε για την πρώτη σας επίσκεψη κι ελπίζουμε να μην είναι η τελευταία
@mpampakis
Ξέχασα να προσθέσω κι εμάς στη λίστα
@alzap
Ανταποδίδω. Σματς
@Krotkaya
Βελγάκι μου καλημέρα. Μωρέ λέω!
@padrazo
ε όχι και ταξιθέτρια...

padrazo είπε...

προκειται για ανεπιβεβαιωτες φημες

Σακης Μουντριχας είπε...

Εγώ κυρία Αλεπού μας δεν ανησυχώ αν και όλα αυτά που διάβασα είναι και λίγο τρομακτικά. Ευχαριστώ τον γέρο μου που δεν με σπούδασε και θα το σκεφτώ αν θα συνεχίσω στο ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το πιο συγκλονιστηκό είναι αυτό με το άλογο. Εξυπνοι άνθρωποι και τόσο άρρωστοι η μάλλον άρρωστοι άνθεωποι και τόσο έξυπνοι. Τελικά μηπως ξαι η ιδιοφυία είναι αρρώστια αλλά δεν το λέμε γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι μας είναι χρήσιμοι; Αν ένα μεγάλο κομμάτι της ομορφιας της τέχνης και του πολιτισμού φτιάχτηκε από κατά βάθος δυστυχισμένους ανθρώπους τότε τι έχουν φτιάξει οι ευτυχισμένοι για να χαρίσουν στους επόμενους; Σπίτια μαγαζιά, και καταθεσεις άραγε; Εμένα ο ο γέρος μου μου άφησε ένα μαγαζί και συγνώμη τώρα που πρέπει να σας αφήσω έτσι στο ξαφνικό αλλά μπήκε πελάτισα και που ξέρεις;

Τούλα είπε...

Συγχαρητήρια για το πόστ.

MåvяiÐåliå είπε...

Γιατί λες σταμάτησα να ζωγραφίζω;;; Ε; Δεν είναι τυχαίο!
Να γίνω διάσημη και ρόμπα ταυτόχρονα;;; Άστο καλύτερα!

Krotkaya είπε...

διαμαρτύρομαι! εντόνως! ακού κατάθλιψη! και, καλά, έστω, κατάθλιψη! αλλά για τέτοιο λόγο;;;

mpampakis είπε...

Pad, διόρθωση: ο Μπαμπάκης έκανε πέντε γάμους και *αναγνώρισε* 19 παιδιά.
;^p

珊珊李 είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.