Υπάρχει πρόνοια κι αν ναι, πού;

Πρόσφατα, δυο παραδείγματα απ' το φιλικό και εργασιακό μου περιβάλλον μ' έκαναν πραγματικά να απορώ για την παντελή έλλειψη πρόνοιας που έχουμε σ' αυτή τη χώρα.
Μια στενή φίλη, πεζή ούσα, χτυπήθηκε από διερχόμενο μηχανάκι που εκτελούσε μεταφορές πίτσας και του οποίου ο οδηγός κοίταγε αριστερά, αλλά όχι μπροστά του. Αποτέλεσμα: έσπασε κνήμη και περόνη στο πόδι της, εγχειρίστηκε, κάνει φυσικοθεραπείες και η αποκατάσταση αναμένεται σε 3 μήνες. Το ίδιο και η επιστροφή στη δουλειά της.
Ο νόμος σ' αυτήν την περίπτωση προβλέπει να πληρώνεται απ' τον ασφαλιστικό της φορέα (το ΙΚΑ εν προκειμένω) και ουχί απ' τη δουλειά της. Βεβαίως, θα παίρνει λιγότερα λεφτά, γιατί το ΙΚΑ έχει άλλες μισθολογικές κλίμακες κι έτσι αν είσαι μεν υψηλόμισθος θα αμοιφθείς με την ανώτατη κλίμακα η οποία όμως θα παρουσιάζει απόκλιση απ' τον κανονικό σου μισθό. Με απλά λόγια, η φίλη μου θα χάσει λεφτά.

Μια συνάδελφος είναι έγκυος σε δίδυμα. Ο πρόσφατος υπέρηχος έδειξε ότι θα ήταν σκοπιμότερο να σταματήσει τη δουλειά τώρα, δηλαδή δυο μήνες νωρίτερα απ' το προβλεπόμενο, γιατί υπάρχει κίνδυνος να έχει πρόβλημα με την εγκυμοσύνη της.
Το ΙΚΑ προβλέπει τα ίδια με την παραπάνω περίπτωση, εκτός κι αν θέλει να κάνει χρήση και της άδεια της για το 2010, αλλά σ' αυτήν την περίπτωση δεν θα της μείνει ούτε μια μέρα για τον επόμενο χρόνο κι όπως ίσως εύκολα αντιλαμβάνεστε, μια μάνα με δυο νεογέννητα, χρειάζεται περίσσευμα κι όχι έλλειμμα αδείας.

Χωρίς να γνωρίζω τον νόμο απέξω κι ανακατωτά αλλά και χωρίς να ξέρω τι ακριβώς γίνεται σε άλλες χώρες, αναρωτιέμαι: αυτές οι 2 γυναίκες τιμωρούνται; Η μία επειδή χτύπησε (χωρίς μάλιστα να φταίει )και η άλλη επειδή θα φέρει στον κόσμο 2 παιδιά σε μια χώρα που μάλιστα κόπτεται για την υπογεννητικότητα;

Μπορεί η απορία μου να είναι αφελής αλλά πιστεύω ότι είναι άδικη τέτοια μεταχείριση.

Ο Αστερίξ έγινε 50 χρονών!

Μια φορά κι έναν καιρό- πριν από 50 χρόνια- γεννήθηκε ένας μικρός Γαλάτης που τον έλεγαν Αστερίξ. Το όνομα του το πήρε απ΄τη γαλλική λέξη asterisque που θα πει αστερίσκος. Χαρακτηριστικό είναι εξάλλου ότι η κατάληξη –ιξ που έχει το όνομα του διακρίνεται και στα ονόματα όλων των Γαλατών, δηλαδή των συμπατριωτών του. Υπάρχει όμως και μια ιστορική εξήγηση πίσω απ’ αυτό. Υπήρχε παλιά ένας Γαλάτης αρχηγός που ονομαζόταν Vercingetorix και νικήθηκε κάποτε από τον Ιούλιο Καίσαρα.

Οι Rene Gosigny και Albert Uderzo που το 1959 συνέλαβαν και δημιούργησαν αυτόν τον φοβερό Αστερίξ, έφτιαξαν μια ολόκληρη σειρά με κατοίκους του μικρού χωριού της Αρμορίκης οι οποίοι χάρη στο μαγικό φίλτρο του Πανοραμίξ αποκτούν υπερφυσικές δυνάμεις και όχι μόνο αντιστέκονται σθεναρά στον στρατό του Ιούλιου Καίσαρα αλλά στο τέλος κάθε περιπέτειας γιορτάζουν τη νίκη τους με ένα μεγάλο τσιμπούσι με αγριογούρουνα (προς μεγάλη ευχαρίστηση του Οβελίξ βεβαίως, βεβαίως)!!!

Τα γενέθλια του Αστερίξ γιορτάστηκαν πανηγυρικά φέτος στη Γαλλία. Αξίζει να σας αναφέρω ότι ο Αστερίξ είναι ίσως το πιο δημοφιλές γαλλικό κόμικ και στο Παρίσι υπάρχει μάλιστα ένα θεματικό πάρκο με το όνομα «Χωριό του Αστερίξ» που έχει τεράστια επισκεψιμότητα.

Στο Saint Malo που πριν από λίγες μέρες πραγματοποιήθηκε το φεστιβάλ κόμιξ, ο Αστερίξ είχε την τιμητική του. Ένα μεγάλο περίπτερο στο κέντρο της αίθουσας που φιλοξενούσε τους εκδότες ήταν κατασκευασμένο σαν το γαλατικό χωριό. Ολόγυρα, τα τεύχη των 50 χρόνων της θρυλλικής πορείας του μικροκαμωμένου Γαλάτη. Φιγούρες του Αστερίξ, του Οβελίξ, του Ιντεφίξ, βιβλία για τον Αστερίξ,

κόσμος που έχει διαβάσει και αγαπήσει τις ιστορίες του και το επετειακό ολοκαίνουργιο τεύχος «L’ anniversaire d’ Asterix & Obelix – Le livre d’or » που έγινε κυριολεκτικά ανάρπαστο.

Στον πύργο Bidouine, μια ακόμα έκθεση. Ο φόρος τιμής στον Albert Uderzo που από το 1977 που ο αγαπημένος του φίλος και συνεργάτης Rene Gosigny τον/μας «άφησε», συνέχισε μόνος τις ιστορίες του Αστερίξ.

Για να μεταφέρω λίγο το κλιμα αυτής της έκθεσης που θα διαρκέσει μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, θα έλεγα ότι είναι ένα σημαντικό αφιέρωμα στις δουλειές του Gosigny – όχι μόνο σ’ αυτές που σχετίζονται με τον Αστερίξ- αλλά και στην προ Αστερίξ εποχή, αλλά και παράλληλα.

Η έκθεση μας παρουσιάζει το πολύπλευρο ταλέντο του δημιουργού, τα αγαπημένα που αποτέλεσαν έμπνευση δημιουργίας, φωτογραφικά ενσταντανέ, αντικείμενα, πχ. το πενάκι του, τη λατρεία του για τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, τον απεριόριστο θαυμασμό του στον Carl Barks τον δημιουργό του Ντόναλντ.

Στην Ελλάδα ο Αστερίξ πρωτοκυκλοφόρησε στα τέλη της δεκαετίας το 60 από τις εκδόσεις Σπανός. Το 1978 τα δικαιώματα απέκτησε η Anglo – Hellenic Agency του Ψαρόπουλου η οποία κυκλοφόρησε σταδιακά όλα τα τότε υπάρχοντα άλμπουμ της σειράς. Από το 1989 οι ιστορίες του Αστερίξ κυκλοφορούν από τη Μαμούθ COMIX σε άλμπουμ των 50 περίπου σελίδων. Το κόμιξ έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 100 γλώσσες και διαλέκτους, μεταξύ των οποίων στην Κρητική, την Κυπριακή και την Ποντιακή), ακόμα στα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά.

Το παρόν ποστ αφιερώνεται στη φίλη μου την Krotkaya που ξέρω πόσο πολύ ήθελε να έρθει και που αυτή υπήρξε και ο ηθικός αυτουργός αυτού του ταξειδιού.

Κι επειδή οι φωτογραφίες μιλάνε από μόνες τους, enjoy!

Αναζητώντας τον χαμένο μου χρόνο

Τον τελευταίο καιρό αναζητώ τον χαμένο μου χρόνο. Στη δουλειά πήζωωωωωωωωωωωω με τόσα κι άλλα τόσα ωμέγα (που δεν είναι και τα καλά ωμέγα για τον οργανισμό...)!
Τα ματάκια μου έχουν κάτι απαίσιους μαύρους κύκλους, καθημερινά κινούμαι σε μερικές δεκάδες μέιλ που ζητούν ανάγνωση, απάντηση και action(επίτηδες το έγραψα στ' αγγλικά για να έχω τα 3 άλφα). Αφήνω ασχολίαστο το γεγονός της παραμονής μου στο γραφείο (ευτυχώς όχι συχνά, αλλά συχνότερα απ' το παρελθόν) πέραν του 8ώρου...
Μετά, κυκλοφορώ μ' ένα smart`phone ανά χείρας. Δεν ήταν δική μου επιλογή. Εμένα μου άρεσε το μαύρο μου σόνυ έρικσον με τα πράσινα πλήκτρα. Το νέο λοιπόν τηλέφωνο είναι πανέξυπνο λένε! Δεν έχω προλάβει να το μάθω καλά ακόμη. Προς το παρόν λαμβάνω κι εκεί τα επαγγελματικά μέιλ, οπότε είναι σαν να μην φεύγω ποτέ απ' το γραφείο. Κακό αυτό, πολύ κακό, αλλά στις αισιόδοξες στιγμές μου λέω πως αρχή είναι ακόμη, θα τα βάλω σε κάποια σειρά τα πράγματα. Ή μήπως όχι;

Τα απογεύματα αφήνω το καινούργιο μου πανέξυπνο τηλέφωνο σε ορατό σημείο για να το βλέπω και κυρίως να το ακούω και παρασκευάζω με αυτήν ακριβώς τη σειρά, σάλτσες τομάτες (καμιά 40αριά βάζα), πιπεριές τουρσί, γλυκόξινες πιπεριές για amuse bouche και λιμοντσέλο. Αποστειρώνω γυάλινα βαζάκια και μπουκάλια και νιώθω μια ικανοποίηση όταν πετυχαίνουν.

Το Σάββατο που μας πέρασε, έζησα 9 ώρες στην κουζίνα. Παρασκεύασα ένα 4 κόρσις ντίνερ και καμάρωνα που άρεσε στους καλεσμένους.

Αναρωτιέμαι μήπως έχω πάθει μετάλλαξη.

Αναζητώ τον χαμένο μου χρόνο και θέλω στο εξής να νιώθω πιο ξεκούραστος άνθρωπος.
Σήμερα κοίταξα το πρόσωπο μου στον καθρέφτη και το θεάμα δεν μ΄άρεσε καθόλου.

Ελπίζω σε ριζική ανανέωση τις προσεχείς ημέρες.
Τα λέμε. Όβερ!

Up!

Σας έχει τύχει να παρακολουθείτε ταινία κινουμένων σχεδίων και να μην μπορείτε να συγκρατήσετε τα δάκρυα σας; Ε, αυτό συνέβη πριν απο λίγο με το «Up» που εδώ και 3 μέρες βγήκε στις αίθουσες.
Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων είναι φτιαγμένες έτσι που να γοητεύουν τους λιλιπούτειους θεατές με τις εικόνες και τη δράση και παράλληλα να μπορεί να «πει» κάτι η ιστορία και στα «μεγάλα παιδιά» της αίθουσας.

Το καλοκαίρι που μας πέρασε πχ, στην βραδυνή προβολή στην Αίγλη, στο κοινό δεν υπήρχε ούτε ένα παιδί (λογικό αφού η ταινία ξεκινούσε στις 23.00) και η οθόνη έδειχνε τα καμώματα ενός λιονταριού, ενός βραδύποδα, δυο μαμούθ κι ενός άτακτου σκίουρου!!! Όλο το κοινό γέλαγε με τα υπονοούμενα στους διαλόγους και το χιούμορ ήταν τέτοιο που μόνο μεγάλοι μπορούσαν να το αντιληφθούν. Για να μην πω για το τραγούδι του Barry White.

Στο «Up», ο ηλικιωμένος Καρλ ζει έστω και καθυστερημένα ό, τι περιπέτεια τον είχε σαγηνεύσει ως παιδί. Μαζί του στο φανταστικό ταξίδι προς τους Παραδεισένιους Καταρράκτες, ο Ράσελ ένας μικρός εξερευνητής, ένας σκύλος που μιλάει κι ένα γιγάντιο πουλί που θέλει να γυρίσει στα μωρά του και λατρεύει τη σοκολάτα!

Με τα παραπάνω ξετρελλάθηκε η πιτσιρίκα που δήλωνε γοητευμένη στον μπαμπά της, καθώς βγαίνανε από την αίθουσα στην προηγούμενη προβολή: «Φανταστική ταινία!»

Στο «Up» που παρακολουθήσαμε εμείς, ο ηλικιωμένος Καρλ, μένει μόνος ύστερα από τον θάνατο της γυναίκας του. Καθισμένος στην καρέκλα του στο σαλόνι, πλάι στην πολυθρόνα που συνήθιζε να κάθεται εκείνη, αναπολεί τη ζωή τους όλα τα χρόνια που έζησαν μαζί και ξεφυλλίζει το λεύκωμα με τις περιπέτειες που κρατούσε εκείνη ως παιδί. Όταν απειλούν να του πάρουν το σπίτι λόγω της ανοικοδόμησης της γύρω περιοχής και οι τοπικές αρχές αποφασίζουν να τον στείλουν σε οίκο ευγηρίας, καταστρώνει το σχέδιο του και ξεκινάει ένα φανταστικό ταξείδι για να εκπληρώσει την επιθυμία της γυναίκας του.

To «Up» είναι η νεανική ψυχή του ανθρώπου που πάντα θα πετά με ένα μάτσο μπαλόνια στον ουρανό ακόμα κι αν το σώμα στο οποίο κατοικεί υποστηρίζεται από ένα μπαστουνάκι.

Περισσότερα εδώ και στους κινηματογράφους.

Πρωτάκι για πάντα!

Αν ήμουνα πρωτάκι, τώρα θα είχαν πια αρχίσει τα σχολεία. Μάθημα δεν ξέρω βέβαια αν θα κάναμε γιατί στα μισά σχολεία πλένουν συνέχεια τα χέρια τους για να μην κολλήσουν τον ιό της νέας γρίππης και στα άλλα μισά το κακό Υπουργείο δεν στέλνει δασκάλους, όπως πληροφορούμαι από φίλους που έχουν παιδιά στο Δημοτικό...
Κατά πάσα πιθανότητα λοιπόν θα συνέχιζα να βλέπω επαναλήψεις στην ελληνική τηλεόραση ή να παίζω playstation και Nintendo DS...

Όταν ήμουνα πρωτάκι, δεν θυμάμαι πως ένιωθα για να σας πω την αλήθεια. Έχουν περάσει άλλωστε και τόσα χρόνια από τότε... Κι αν καταγράφω ό, τι θυμάμαι από κείνη την εποχή, είναι αφενός για να υπάρχουν κάπου οι αναμνήσεις μου, αφετέρου γιατί μου έδωσε την αφορμή το ποστ του Μπαμπάκη που φέτος έχει ένα πρωτάκι στην οικογένεια.

Θυμάμαι που είχαμε πάει να με γράψει η μαμά στο Δημοτικό. Απ’ το ένα χέρι κράταγε εμένα κι απ’ το άλλο τον αδερφό μου που ήταν 3, 5 χρονών τότε. Μου είχε κάνει εντύπωση η τάξη του σχολείου. Στη μέση ένας μεγάλος πίνακας κι αριστερά και δεξιά μικρότερα πινακάκια. Ονειρευόμουν τη στιγμή που θα έπιανα την κιμωλία στα χέρια μου να γράψω σ’ ένα απ’αυτά τα πινακάκια. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι λίγους μήνες μετά θα με σήκωνε η κυρία Ελένη στον πίνακα να γράψω τη λέξη παπάς κι εγώ δεν θα ήξερα αν γράφεται με ένα ή δυο π. Πάντως, με δύο π το γράφαμε τότε. Άνοιξα τα χέρια, έφαγα δυο ξυλιές με τον χάρακα, όχι γιατί δεν ήξερα να γράψω τη λέξη, αλλά γιατί η διπλανή μου, η Παναγιώτα, αποδέιχτηκε ρουφιανάκι και με μαρτύρησε ότι αντέγραφα.
«Μα που ακούστηκε τόσο μικρό παιδί ν’ αντιγράφει;» αναρωτήθηκε μεγαλοφώνως η κυρία Ελένη στη μαμά μου το ίδιο απόγευμα στο σαλόνι του σπιτιού μας απολογούμενη συγχρόνως και για τις 2 χαρακιές που μου είχε ρίξει, ενώ εγώ είχα κρυφτεί πίσω από τις πόρτες και κρυφάκουγα.

Η κυρία Ελένη Σαλαπάτα ήταν η δασκάλα της Α’ Δημοτικού σε κείνο το σχολείο επί της οδού Αλκαμένους που τώρα πια είναι ένα ακόμα διατηρητέο σε μια γειτονιά του κέντρου της Αθήνας που έχασε πια την παλιά κοινωνική της ταυτότητα.
Η κυρία Ελένη λοιπόν, έμενε από πάνω μας, στην ίδια πολυκατοικία επί της οδού Μιχαήλ Βόδα - αριθμό δεν ξέρω, θα σας γελάσω-αφήστε που το Βόδα νόμιζα ότι είχε να κάνει με βόδια....

Ήταν παντρεμένη με τον κύριο...(δεν θυμάμαι το όνομά του), συνάδελφο της μαμάς στον ΟΤΕ και είχε 2 παιδιά, τη Ντόνα που κάτι σπούδαζε τότε και τον Βασίλη που πήγαινε Α Γυμνασίου και τον γλυκοκοίταζα!!!

Η κυρία Ελένη με πήγαινε τα πρωινά στο σχολείο εναλλάξ με τη γιαγιά ή τη μαμά (όταν δεν ήταν πρωινή στη δουλειά). Τη μαμά τη βόλευε αυτό εξαιρετικά, ιδιαιτέρως δε, όταν το μωρό (σ.σ ο 3, 5 χρονών αδερφός μου) κοιμόταν ακόμη και που να τον ξυπνάει ή να τον αφήνει μόνο στο σπίτι. Αντιθέτως, τη γιαγιά καθόλου δεν την ευχαριστούσε η προθυμία της κυρίας Ελένης να με πηγαίνει σχολείο γιατί «δεν χρειάζεται να υποχρεωνόμαστε στους ξένους», πλην όμως όποτε πέφταμε στην ανάγκη της (και πέφταμε συχνά), με φόρτωνε οδηγίες του πως να είμαι ένα καλό κι ευγενικό κοριτσάκι και να κρατάω τη δασκάλα απ’ το χέρι και να μην αντιμιλάω και να πω «ευχαριστώ που με φέρατε στο σχολείο».

Εμένα πάλι,άλλοτε με ενοχλούσε η κυρία Ελένη ως προσωπική μου συνοδός κι άλλοτε όχι. Αν π.χ μας έβλεπαν άλλα παιδιά, με κορόϊδευαν που ερχόμουν σχολείο με τη δασκάλα κι εγώ αυτό δεν ήξερα πως να το διαχειριστώ, 5,5 χρονών ήμουνα εξάλλου.
Υπήρχαν όμως κάτι φορές στο σχόλασμα ιδίως που η κυρία Ελένη μου αγόραζε κάτι χρωματιστά κραγιόνια ζωγραφικής και τότε πολύ τη συμπαθούσα και καθόλου δεν μ’ ένοιαζε τι έλεγαν τα άλλα παιδιά και ειδικά αυτή η σουπιά, η Παναγιώτα.

Με την κυρία Ελένη στο από πάνω διαμέρισμα είχα και τα τυχερά μου. Όταν αρρώσταινα, πήγαινα σπίτι της και μου παρέδιδε κατ’ ιδίαν όσα μαθήματα είχα χάσει.

Εκτός από τη δασκάλα μου όμως, θυμάμαι πολύ έντονα και τον Παναγιώτη που του έλειπαν τα δύο μπροστινά δόντια όπως και σε μένα και που παρόλα αυτά τον είχα ερωτευτεί γι’ αυτό και πόζαρα αγκαλιά μαζί του στην σχολική εκδρομή. (Μόλις πάρω τη φωτογραφία απ’ το παιδικό μου άλμπουμ που είναι στο σπίτι των γονιών μου, θα τη σκανάρω και θα την ανεβάσω).

Θυμάμαι και το κυλικείο στην αυλή που αγόραζα μια μικρή σοκολατίτσα που κόστιζε 1 δραχμή...

Στο τέλος της χρονιάς εκείνης, ήξερα ήδη ότι δεν θα ξαναπήγαινα στο ίδιο σχολείο. Αλλάζαμε περιοχή και έμελλε να κάνω νέες παρέες σε καινούργιο περιβάλλον. Δεν θυμάμαι αν αυτό με στενοχωρούσε τότε. Έχω την εντύπωση ότι το δέχτηκα μάλλον καλά, αν και αναρωτιόμουνα ποιο κοριτσάκι θα αντικαθιστούσε την Παναγιώτα σαν διπλανή μου στο ίδιο θρανίο.

Απέναντι, η Σμύρνη σε 1 μέρα.

Ήταν πολύ πρωί ακόμα όταν το San Nicolas έφτασε στον Τσεσμέ.

«Ώστε αυτή είναι η απέναντι πλευρά», σκέφτηκα, εδώ κοιτάμε απ’ το μπαλκόνι μας, απέναντι απ' τη Χίο».

Κοίταξα το κάστρο, τα λευκά σπιτάκια ολόγυρα, την βλάστηση. Το τοπίο δεν μαρτυρούσε καθόλου την είσοδο σε άλλη χώρα. Μόνο η σημαία με την ημισέληνο μας θύμιζε. «Δεν είναι στοιχείο εθνικισμού», θα μας εξηγήσει αργότερα ο ξεναγός. «Είναι για να τονιστεί το λαϊκό στοιχείο της χώρας κι όχι το θρησκευτικό που υποδηλώνεται με την ημισέληνο αλλά σε πράσινο φόντο».

Ο Τσεσμές έχει δύο λιμάνια, ένα καινούργιο, αυτό στο οποίο φτάσαμε κι ένα διπλανό, παλιότερο που φιλοξενεί πια μόνο κότερα.

«Όλη αυτή η περιοχή είναι μέρος της χερσονήσου της Ερυθραίας» όπως μας εξηγεί στο πούλμαν ο ευγενέστατος Μαχμούτ, τούρκος συνταξιούχος, τέως φιλόλογος και νυν ξεναγός. Ο Μαχμούτ μιλάει τέλεια ελληνικά,– είναι ένας απ’ τους 7 Τούρκους της Σμύρνης που μιλάνε ελληνικά – κατάγεται απ’ το Ηράκλειο της Κρήτης και το όνομά του σημαίνει «Δόξα τω Θεώ».

Ο Μαχμούτ μας ενημερώνει ότι ως το 1071 δεν ζούσε ούτε ένας Τούρκος σε όλη την περιοχή της Μικράς Ασίας.

Στη διάρκεια της διαδρομής πηγαίνοντας προς τη Σμύρνη (80χλμ απ’ τον Τσεσμέ), περνάμε απ’ τα Αλάτσατα που διατηρούν ακόμα κάποια ελληνικά σπίτια κι έχουν γίνει ο αγαπημένος προορισμός της τουρκικής εύπορης τάξης, με βίλες, ιδιωτικές παραλίες και πλήρη προστασία απ’ τα αδιάκριτα μάτια.

Ο Εθνικός δρόμος είναι καλός, καθόλου λακκούβες, καμιά υπέρβαση ορίου ταχύτητας, πολύ πράσινο ολόγυρα, κανένα σκουπίδι, πολλές ανεμογεννήτριες στα βουνά, διόδια όπως και στην Ευρώπη, κατά την έξοδο κι ένα πανεπιστήμιο, το «Ινστιτούτο Υψηλής Τεχνολογίας» με όμοιο πρόγραμμα σαν αυτό του αμερικανικού ΜΙΤ.

Περνάμε το Καραμπουρνάκι (Karaburun= μαύρη μύτη), μια πανέμορφη παραθαλάσσια περιοχή όπου χτίζουν τις βίλες τους πλούσιοι γιατροί και καθηγητές πανεπιστημιών.

Τα Βουρλά βρίσκονται 38 χλμ δυτικά της Σμύρνης. Ήταν αρχικά η περιοχή της Ιόνιας πόλης Κλαζομενών πατρίδας και του Αναξαγόρα, με πληθυσμό 35.000 Ελλήνων και πιθανώς το αρχαιότερο τακτικά χρησιμοποιημένο λιμάνι στον κόσμο. Τα Βουρλά υπήρξαν πατρίδα του αγαπημένου μου Γιώργου Σεφέρη. Το σπίτι που γεννήθηκε υπάρχει ακόμα και λειτουργεί σήμερα ως πανσιόν. Πρόσφατα μάλιστα, ο δήμαρχος ονόμασε κι έναν δρόμο προς τιμή του νομπελίστα ποιητή.

Τα Βουρλά όμως είναι και πατρίδα του Τούρκο μυθιστοριογράφου Necati Cumal που μεγάλωσε εκεί αλλά γεννήθηκε στη Φλώρινα και άλλαξε πατρίδα στα πλαίσια της ανταλλαγής του 1923 των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών.

Πιο κάτω, το Εγγλεζονήσι ή η αρχαία Δρυμούσα, ο Άγιος Ιωάννης, το προάστιο Γκιουλ Μπακσέ ( ωραίος κήπος)και στο βάθος ξεπροβάλλει η Σμύρνη (Izmir).

Μέχρι το 1922 στη Σμύρνη ζούσαν 400.000 άνθρωποι, το 80% των οποίων ήταν Έλληνες. Υπήρχαν επίσης Αρμένιοι, Εβραίοι., Τούρκοι, Λεβαντίνοι κι άλλοι ξένοι.

Σήμερα η πόλη αριθμεί κοντά στα 4 εκατομμύρια (με αυξανόμενες τάσεις- οι Τούρκοι αναπαράγονται σαν τα κουνέλια) και είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, μετά την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα. Διαιρείται σε 28 επαρχίες και αποτελεί το σημαντικότερο εισαγωγικό κι εξαγωγικό εμπορικό λιμάνι της Τουρκίας. Σήμερα ζουν εκεί λιγότεροι από 50 Έλληνες.

Η αλήθεια είναι ότι αν κάποιος δεν έχει ρίζες απ’ τη Μικρά Ασία, αν δεν είναι γόνος οικογένειας που εκδιώχτηκε το 1922 για να έρθει στην αφιλόξενη τότε Ελλάδα, δεν μπορεί να συγκινηθεί απ’ την σημερινή εικόνα της Σμύρνης. Για παράδειγμα, ποιός καταλαβαίνει αν δεν του το πούνε ότι το ωραίο πάρκο με τις 6 πύλες μέσα στην πόλη, ήταν κάποτε γειτονιά μ’ ελληνικά σπίτια που κάηκαν και παραδίπλα ήταν η ξακουστή εκκλησία της Αγίας Φωτεινής που επίσης τυλίχτηκε στις φλόγες; Ευτυχώς, σώζεται ακόμα το άλλοτε Παρθεναγωγείο και η Ευαγγελική Σχολή.

Η Σμύρνη του σήμερα ελάχιστα θυμίζει τη Σμύρνη των αρχών του 20^ου αιώνα. Περισσότερα από 45χλμ γύρω απ’ το λιμάνι έχουν μπαζωθεί, τεράστιες πολυκατοικίες δεσπόζουν στους λόφους γύρω απ’ την πόλη και δεκάδες αρχαία ευρήματα – ανάμεσα τους κι ένα αρχαίο θέατρο- έχουν καταπατηθεί κάτω από κτίρια.

Ευτυχώς, μαθαίνουμε ότι μέχρι πριν λίγα χρόνια η Σμύρνη είχε έναν καλό δήμαρχο που δυστυχώς πέθανε νωρίς, αλλά κατά τη διάρκεια της θητείας του εξωράϊσε την πόλη και φρόντισε να εξασφαλίσει τον τρόπο να έρθει πάλι στο φως το αρχαίο θεάτρο που προανέφερα.

Δεξιά του παραλιακού δρόμου, περνάμε απ’ τις θερμές πηγές του Αγαμέμνονα και μαθαίνουμε ότι σύμφωνα με τον μύθο, ο Έλληνας στρατηγός εδώ θεραπεύτηκε απ’ τις πληγές του Τρωικού πολέμου λίγο πριν επιστρέψει στις Μυκήνες. Βλέπουμε την Εβραϊκή συνοικία Καρατάσι,(σημαίνει μαύρη πέτρα) το πνευματικό κέντρο, τη λέσχη αξιωματικών, την πλατεία Κονάκ, τον πύργο με το ρολόι στην πλατεία. Περνάμε την Πούντα, την περίφημη προκυμαία Κε που 87 Σεπτέμβρηδες πριν, βάφτηκε κόκκινη απ’ το αίμα χιλιάδων ανθρώπων,

τον Pashmane Gare, τον σιδηροδρομικό σταθμό του 19^ου αιώνα που είναι έργο Γάλλου αρχιτέκτονα.

Πιο κάτω, το ελληνικό προξενείο, η πλατεία της Δημοκρατίας με το άγαλμα του Κεμάλ. Ο Κεμάλ βασιλεύει παντού. Τα αγάλματα του κοσμούν τις πλατείες αυτής της τεράστιας πόλης και τα πορτρέτα του τα εσωτερικά των μαγαζιών. Μια άλλη πλατεία έχει ένα γλυπτό που δείχνει ένα γυναικείο σώμα μ’ ένα περιστέρι και συμβολίζει την ομορφιά της Σμύρνης.

Ελληνικά σπίτια, όπως είπα, σώζονται ελάχιστα σήμερα στη Σμύρνη. Τα περισσότερα κάηκαν απ’ την καταστροφική φωτιά που ακολούθησε τον διωγμό του’ 22, ενώ κάποια άλλα θυσιάστηκαν για να γίνουν πολυκατοικίες. Ευτυχώς, απ’ το 1981, ισχύει ένας νόμος που απαγορεύει σε Τούρκους να γκρεμίσουν τα εναπομείναντα ελληνικά σπίτια αλλά κι αυτά άλλων μειονοτήτων ή να αλλοιώσουν κάτι στην εξωτερική τους μορφή.

Φτάνουμε στο Κορδελιό ή την Περαία. Σήμερα ονομάζεται KarsiYaka που σημαίνει η πέρα όχθη. Το Κορδελιό είναι η περιοχή που είχαν κάποτε τα εξοχικά σπίτια τους οι Έλληνες. Τα ελάχιστα που διασώζονται σήμερα μας δείχνουν τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής τους: είσοσος στο σοκάκι και αυλή στη θάλασσα.. Η κεντρική πλατεία της περιοχής έχει ως έμβλημα τις Αμαζόνες της μυθολογίας που λέγεται ότι σε κείνα τα μέρη κατοικούσαν!

Στη 1,5 ώρα που κράτησε η ξενάγηση, μάθαμε αρκετά στοιχεία της καθημερινότητας των Τούρκων, όπως ότι το καλοκαίρι η πόλη δεν μαστίζεται απ’ το κυκλοφοριακό χάος όπως τον χειμώνα. Για να αποφύγουν την κίνηση, οι Σμυρνιοί κυκλοφορούν απ’ το ένα προάστιο στο άλλο με «βενετσιάνικο» τρόπο, δηλαδή με βαποράκια!

Επίσης, ότι όλοι οι γάμοι τελούνται απαραιτήτως με πολιτικό τρόπο, έστω κι αν μετά κάποιοι κάνουν και θρησκευτική τελετή κι ότι η βέρα ονομάζεται μπουνταλά χαλκά!

Ο Μαχμούτ μας συμβούλεψε να μην ψωνίσουμε τίποτα, αφενός γιατί έχουμε τα πάντα στην Ελλάδα, αφετέρου γιατί μπορεί να μας εξαπατήσει κάποιος επιτήδειος. «Μόνο σουβενίρ πάρτε, αν επιμένετε», είπε. «Χρυσό όχι, έχετε καλύτερο στην χώρα σας». Μας ενημέρωσε για την ισοτιμία ευρώ και τουρκικής λίρας και μας έδωσε ραντεβού για το απόγευμα. Πολύ τον εκτίμησα γι’ αυτή του τη στάση.

Μου θύμισε την απάτη τριών χρόνων πριν στην Αλικαρνασσό (Bodrum) που ο ξεναγός μας έφαγε μια ώρα σ΄ένα mall με χρυσοχοεία για να βγάλει τη μίζα του κι αμέλησε να μας πάει στο Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού που θεωρείται ένα απ’ τα 7 θαύματα της αρχαιότητας. (Ευτυχώς, όσοι θέλαμε, το είδαμε μόνοι μας, εκτός γκρουπ).

Στη Σμύρνη είχαμε 5 ελεύθερες ώρες. Δυστυχώς, οι περισσότεροι έπασχαν απ’ το σύνδρομο των ψώνιων (και με τις 2 έννοιες) και κόντρα στις συμβουλές του Μαχμούτ, γύρισαν φορτωμένοι σακκούλες. Δεν συγκεντρώθηκαν ούτε 10 άτομα για να μας πάει το πούλμαν για φαγητό στο μοναδικό ελληνικό εστιατόριο της πόλης που χρονολογείται απ’ το 1900. Κρίμα!

Έτσι, βρεθήκαμε να περπατάμε στην πόλη όσο αντέχαμε λόγω ζέστης, φάγαμε όμως ωραιότατο κεμπάπ και ήπιαμε δροσιστικό αϊράν σ’ ένα τουρκικό εστιατόριο με πρόθυμα γκαρσόνια, καλό σέρβις και φτηνές τιμές, τριγυρίσαμε στο παζάρι με τα μπακίρια, τα μπαχαρικά, τα βότανα, περάσαμε από κάποιες φτωχογειτονιές (σ.σ: στη Σμύρνη όπως και στην υπόλοιπη Τουρκία οι άνθρωποι διακρίνονται στους πάμπλουτους και στους πάμφτωχους. Η μεσαία τάξη είναι σχεδόν ανύπαρκτη), είδαμε ελάχιστες γυναίκες με μαντήλα κι εγώ προσωπικά τις λυπήθηκα γιατί ήταν ντυμένες στο καταλόκαιρο και με καμπαρντίνα. Φάγαμε ωραιότατα μπακλαβαδάκια (σε Έλληνες που μας ψιλοκλέψαν στις τιμές, σε αντίθεση με τους Τούρκους), ήπιαμε εσπρεσσάκι στην Ευρωπαϊκή αγορά (κάτι σαν mall με ευρωπαϊκές κι αμερικανικές μάρκες) και κάποτε πήραμε τον δρόμο της επιστροφής.

Aspaaba μας ευχήθηκε ο Μαχμούτ και μας είπε ότι σημαίνει το εξής: Ο Θεός να μας δίνει πρώτα απ’ όλα υγεία, λεφτά κι έρωτα. Αμήν!

Όταν ο Μαχμούτ μας έδειξε την προκυμαία Κε, θυμήθηκα κι ανατρίχιασα τη συγχωρεμένη τη μικρασιάτισσα γιαγιά μου. Ήμουνα 16-17 χρονών κι ένα καλοκαιρινό βράδυ μου διηγήθηκε εκείνη τη φοβερή νύχτα που εγκατέλειψαν τα πάντα και ξεκίνησαν να φύγουν. Η γιαγιά δεν έφυγε απ’ τη Σμύρνη, αλλά απ’ το λιμάνι της Μερσίνας (που ελπίζω να το δω κι αυτό κάποτε).

Γιαγιά, αν με βλέπεις από κάπου, πάτησα για μια ακόμη φορά λίγο απ’ τα χώματα της πατρίδας σου κι ελπίζω να συνεχίσω να το κάνω.

Οι φωτογραφίες δεν είναι όλες καλές, καθώς κάποιες τραβήχτηκαν μέσα απ’ το πούλμαν, Δίνουν μια γεύση πάντως!

Η μυροβόλος Χίος!

Στη Χίο φέτος το καλοκαίρι μου συνέβησαν τα εξής 3 περίεργα: 1) ξύπναγα μόνη μου γύρω στις 9- πολύ νωρίς για τα δεδομένα μου όταν δεν δουλεύω, 2)δεν κρύωνα τα βράδια και 3)έφαγα αθερίνα παρόλο που την απεχθανόμουνα προ Χίου.

Νομίζω ήταν η πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή μου που ευχαριστήθηκα μπάνια και δεν ήθελα να βγω απ’ τη θάλασσα. Τα νερά αν και κρύα ήταν πεντακάθαρα και θελκτικά. Η δε παραμονή μου στη θάλασσα μου χάρισε και το παρατσούκλι πάπια.!

Ενώ πριν φύγω για διακοπές το μόνο που επιθυμούσα ήταν να κάθομαι 15 μέρες χωρίς να κάνω τίποτα, στη Χίο αυτό είναι αδύνατο γιατί υπάρχουν τόσα όμορφα μέρη να δεις που είναι κρίμα να χάσεις την ευκαιρία.


Η Χίος ήταν γνωστή κατά την αρχαιότητα ως Πιτυούσα , Οφιούσα, Αιθάλη και Μάκρις. Το νησί είχε κατοικηθεί ήδη από τη Νεολιθική εποχή ενώ κατά τη διάρκεια της 2ης χιλιετίας π.Χ αποικήθηκε από Κρήτες που σύμφωνα με τη μυθολογία έφτασαν εκεί με αρχηγό τον Οινοπίωνα , γιο του Διονύσου και εγγονό του Μίνωα.

Στη διάρκεια των αρχαίων χρόνων η πόλη της Χίου γνώρισε περιόδους οικονομικής και πολιτιστικής ακμής. Πέρα από το ήταν γνωστή ως ναυτική κι εμπορική δύναμη, η Χίος θεωρείται ως η γενέτειρα του Ομήρου(είδαμε και την περίφημη Δασκαλόπετρα που εικάζεται ότι εκεί καθόταν ο Όμηρος και τραγουδούσε τα έπη του…), ενώ παιδιά της μεταξύ άλλων και χωρίς αμφιβολία υπήρξαν ο δημοτικιστής Γιάννης Ψυχάρης και ο Αδαμάντιος Κοραής.
Η Χίος ήταν αδιαμφισβήτητα μια από τις πιο σημαντικές πόλεις των ελληνικών Αποικιών στην Ιωνία Στη διάρκεια των Ρωμαϊκών χρόνων παρήκμασε, κατά τη Βυζαντινή περίοδο όμως ανέκαμψε και για 1000 χρόνια έγινε μια από τις πιο σημαντικές επαρχίες. Το 1346 κατακτήθηκε από τους Γενουάτες. Το 1566 οι Οθωμανοί έχοντας ήδη κατακτήσει τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία έδιωξαν τους Γενουάτες και κατέλαβαν τη Χίο, την οποία αιχμαλώτισαν μέχρι το 1912 όπου το νησί απέκτησε την ανεξαρτησία του κι ενσωματώθηκε στην Ελλάδα.

Η μυροβόλος Χίος – μυροβόλος γιατί την άνοιξη μάθαμε ότι ξεμυαλίζεσαι απ’ τα αρώματα των εσπεριδοειδών και των λουλουδιών κι επιπλέον γιατί έχει μια μοναδικότητα που λίγοι τη γνωρίζουν. Φύονται τέσσερα είδη άγριας τουλίπας, οι «λαλάδες», που την άνοιξη κατακλύζουν τις καλλιεργούμενες εκτάσεις του κεντρικού τμήματος του νησιού - δεν είναι νησί που σου ανοίγεται απ’ την πρώτη στιγμή. Οι περισσότεροι μάλιστα έχουν την εντύπωση ότι είναι αφιλόξενος τόπος, ότι οι εφοπλιστές δεν θέλουν τουρισμό, οι ντόπιοι σνομπάρουν τους ξένους κόκ. Αυτό δεν είναι απολύτως ψευδές αλλά έχει και τα πλεονεκτήματα του όπως διαπιστώσαμε σύντομα.

Χάρη στη γενναιοδωρία και το παχυλό πορτοφόλι των Χιωτών καραβοκύρηδων, η Χίος έχει ένα τέλειο οδικό δίκτυο. Άσφαλτος μέχρι το τελευταίο ορεινό χωριό. Οι τιμές είναι τόσο προσιτές που νομίζεις ότι σου κάνουνε πλάκα. 1,40€ πληρώσαμε μια μέρα για 2 αναψυκτικά! Και για τα 2!!!
Στις Κηπουριές, ένα γραφικό χωριουδάκι με πλατάνια στις πλαγιές της Αμανής φάγαμε νοστιμότατο φαγητό μαγειρεμένο απ’ την κυρία που έχει την ταβέρνα, , ταΐσαμε και τις γάτες, ήπιαμε δροσερό νερό της πηγής και σούμα (χιώτικο τσίπουρο από σύκα) και πληρώσαμε 27 ευρώ!!!
Να μην σας πω κι άλλα γιατί όλοι Χίο θα πάμε του χρόνου και θα το χαλάσουμε το νησάκι.

Η Χίος λοιπόν έχει πολλές ομορφιές που σου αποκαλύπτονται όταν αποφασίσεις να την γνωρίσεις. Με περηφάνεια δηλώνω ότι τη γυρίσαμε τη μυροβόλο από Βορρά προς Νότο κι από Δύση προς Ανατολή.

Το νότιο κομμάτι του νησιού χαρακτηρίζεται απ’ τα μαστιχόδεντρα. Αξίζει να σας πω ότι η μαστίχα όχι μόνο είναι αποκλειστικότητα του εδάφους της Χίου, αλλά ενώ έχουν δοκιμάσει να καλλιεργήσουν μαστιχόδεντρα και στο υπόλοιπο κομμάτι του νησιού, αυτό είναι αδύνατο. Τα μαστιχοχώρια είναι 24 στο σύνολο και καταλαμβάνουν κομμάτι απ’ τα χωριά στις παρυφές του Κάμπου στην πόλη της Χίου, κατά μήκος όλου του νότιου τμήματος της και δυτικά ως τα Μεστά και τους Ολύμπους. Χαμηλοί λόφοι, ελιές και παραλίες με καταγάλανα νερά συμπληρώνουν την εικόνα του νότιου τμήματος, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση κάνουν τα μεσαιωνικά χωριά όπως τα Μεστά, τα Αυγώνυμα, οι Ολύμποι. Το καθένα απ’ αυτά τα χωριά είναι πραγματικά ιδιαίτερο.

Τα Μεστά είναι το καλύτερα διατηρημένο απ’ τα μεσαιωνικά χωριά, ενώ σώζονται οι 3 απ’ τους 4 πύργους της γενουατικής περιόδου, οι Ολύμποι διαθέτουν το φημισμένο σπήλαιο της Συκιάς που χρονολογείται 150.000.000 χρόνια πριν, το Πυργί φημίζεται για την αρχιτεκτονική των σπιτιών με τα ασπρόμαυρα ξυστά, στα Αρμόλια φτιάχνουν κεραμικά, ενώ στον Εμπορειό που είναι φυσικό λιμάνι γνωστό απ’ την αρχαιότητα, έχουν βρεθεί ερείπια ναού της Αθηνάς, πιθανόν του 6ου π.Χ αιώνα. Εκεί γύρω είναι και η διάσημη παραλία Μαύρα Βόλια γνωστή για τα μαύρα βότσαλα της. Σκούρο γκρι είναι στην πραγματικότητα και κατά τη γνώμη μου, τα «Βρουλίδια», λίγο πιο νότια είναι πολύ ομορφότερη παραλία.

Τα παραθαλάσσια χωριά έχουν ωραίες θάλασσες κι ακόμη καλύτερα ταβερνάκια. Εμάς μας άρεσε πολύ η παραλία της Κώμης κι ένα ταβερνάκι στον Καταρράκτη, όπου μια γυναίκα με τις 2 κόρες της, ψαρεύουν και σερβίρουν το βράδυ ό,τι έβγαλε η βάρκα! Τολμήσαμε να ρωτήσουμε την κόρη αν το καλαμάρι είναι φρέσκο και μας δολοφόνησε με το βλέμμα της, αφού η ερώτηση μας την προσέβαλλε…

Η Βόρεια Χίος είναι εντελώς διαφορετική απ’ τη Νότια. Ενώ ο Νότος είναι γεμάτος μαστιχόδεντρα, ο Βορράς έχει ψηλά βουνά, μικρά, γραφικά χωριά όπως τις Αμάδες, το Βίκι, τα Καμπιά, το Πιράμα, τις Τρύπες, τα Παρπαριά, τα Αφροδίσια, την Κεραμειά, τα Νενητούρια, το Άγιο Γάλας, άλλα με θέα το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου κι άλλα μέσα σε κατάφυτες εκτάσεις. Έχει τρεχούμενα νερά, ιαματικά λουτρά, πλατάνια, σκιά και απόλυτη ησυχία. Τα Καρδάμυλλα στη Βορειοανατολική πλευρά του νησιού είναι ένας απ’ τους αρχαιότερους οικισμούς του νησιού, η Βολισσός δεσπόζει στα βορειοδυτικά με το μεγάλο κάστρο της, πολλά πέτρινα σπίτια, εκκλησίες, σοκάκια και ωραίες παραλίες στους πρόποδες της, όπως τα Λημνιά, ο Μαναγρός, τα Λευκάθια.

Η κεντρική Χίος εντυπωσιάζει με τη Νέα Μονή που αξίζει να επισκεφθεί κανείς για τα θαυμάσια ψηφιδωτά της – λαμπρό δείγμα τέχνης της μεσοβυζαντινής περιόδου-. Ο μύθος λέει ότι ο Κωνσταντίνος ο Μονομάχος την περίοδο που ήταν εξόριστος στη Λέσβο άκουσε μια προφητεία από 3 μοναχούς της Παλαιάς Μονής για επικείμενη άνοδο του στον θρόνο. Όταν λοιπόν, η προφητεία επαληθεύτηκε, υλοποίησε την υπόσχεση του να ιδρύσει μεγάλο μοναστήρι και ξεκίνησε την ανέγερση του το 1042. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η Νέα Μονή καταστράφηκε και λεηλατήθηκε από διάφορους επιδρομείς, αλλά το αποκορύφωμα ήταν η σφαγή του 1822 απ’ τους Τούρκους και ο σεισμός του 1881.

Φεύγοντας απ’ τη Μονή και πηγαίνοντας δυτικά, συναντάει κανείς τον Ανάβατο, έναν ακατοίκητο οικισμό που στέκει σαν φάντασμα πάνω στα βράχια. Ο Ανάβατος ερήμωσε το 1822 αρχικά κι ολοκληρώθηκε με τον σεισμό του 1881. Σήμερα, ο οικισμός είναι διατηρητέος ως ιστορικός και ιδιαίτερου κάλλους τόπος.

Η Χίος έχει πολλές εκκλησίες και κάποιους τοπικούς αγίους, όπως την Αγία Ματρώνα και την Αγία Μαρκέλλα που είναι η προστάτιδα του νησιού, τιμάται μεγαλειωδώς η μνήμη της στις 22 Ιουλίου και συρρέουν οι πιστοί για προσκύνημα από την παραμονή.
Οι Χιώτες μιλούν τραγουδιστά και με κάποιο ιδίωμα.(λένε π.χ ήβλεπα αντί για έβλεπα). Είναι ευγενικοί άνθρωποι και φιλόξενοι σε αντίθεση με ό, τι λέγεται. Έχουν πλάκα όταν τους ζητάς πληροφορίες για μια περιοχή και προσπαθούν να σου εξηγήσουν. Οι περισσότεροι ξεκίναγαν τη φράση τους λέγοντας «Δεν πας από δω, αλλά μπορείς να πας κι από δω»…). Κακή εντύπωση μου έκανε ότι δυσκολευόντουσαν να μας πούνε πώς να πάμε στη Βιβλιοθήκη του Κοραή, αλλά αν αλλάζαμε την ερώτηση και λέγαμε «πού είναι η Μητρόπολη;»(είχαμε μάθει ότι η Βιβλιοθήκη ήταν δίπλα), όλοι απαντούσαν με μεγάλη άνεση. Αλλά αυτό, θαρρώ είναι χαρακτηριστικό ελληνικό κι όχι απαραιτήτως χιώτικο!
Επίσης, οι ντόπιοι δεν γνωρίζουν τα μαγαζιά που πουλάνε τα τοπικά τους προϊόντα, τις πηγές δηλαδή. Έτσι, αν τους ρωτήσεις που μπορείς να προμηθευτείς σούμα, θα σου πούνε ότι φτιάχνεται μόνο σε σπίτια και δεν πωλείται στο εμπόριο. Εμείς όμως ψάξαμε και ανακαλύψαμε το φοβερό μπακάλικο "Κελλάρι" στο κέντρο της πόλης που έχει πουλάει ό, τι ντόπιο μπορείς να σκεφτείς και φυσικά και χύμα σούμα!


Η πόλη της Χίου είναι μια άσχημη πόλη. Ενώ έχει παλιά σπίτια κατά μήκος της προκυμαίας, ιστορικά κτίρια όπως τζαμί, τουρκικά λουτρά, οθωμανικές κρήνες και μια τεράστια πλατεία, η πολεοδομία της είναι εκτός λογικής και το να οδηγείς ή να κυκλοφορείς εκεί ιδίως τις πρωινές ώρες, είναι χειρότερο και πιο επικίνδυνο απ’ το κέντρο της Αθήνας.

Σημαντικό αξιοθέατο της πόλης είναι το κάστρο το οποίο και κατοικείται αδιαλείπτως από τον 10ο αιώνα, ενώ στη διάρκεια της ιστορίας του και ιδιαίτερα τα νεώτερα χρόνια απαξιώθηκε κι απ’ τους ίδιους τους Χιώτες. Κρίμα! Σήμερα το κάστρο δίνει μια εικόνα εγκατάλειψης με πολλά ερειπωμένα σπίτια και σκουπίδια, ενώ διασώζονται ελάχιστα ιστορικά κτίρια, όπως τα τουρκικά χαμάμ, η φυλακή και ο γενουατικός πύργος της εισόδου που σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και το τουρκικό νεκροταφείο.

Επίσης, κρίμα είναι που τα περισσότερα ουζερί, καφέ, και μπαράκια είναι στην προκυμαία και αναγκαστικά έχεις να υποστείς τον θόρυβο από τα αυτοκίνητα.
Εμείς το ζήσαμε αυτό το πρώτο βράδυ που βγήκαμε προς αναζήτηση τροφής αλλά και κάθε φορά που πηγαίναμε στο καλόγουστο «Άχνη και κανέλλα» που φημίζεται για τους λουκουμάδες και τις μπουγάτσες του.

Για να μην λέω όμως μόνο τα άσχημα, η πόλη της Χίου έχει το αρχαιολογικό και το ναυτικό μουσείο και την βιβλιοθήκη του Αδαμάντιου Κοραή που είναι μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες της Ελλάδας με 130.000 τόμους, σπάνια βιβλία κι εκδόσεις και συλλογές που έχουν δωρηθεί κατά καιρούς από γνωστούς Χιώτες λογοτέχνες ή συλλέκτες. Πριν την καταστροφή της Χίου το 1822, η βιβλιοθήκη ήταν η σημαντικότερη της Ανατολής. Μετά το σεισμό του 1881 στεγάστηκε στο κτίριο που βρίσκεται μέχρι σήμερα, το οποίο αρχικά διέθετε ένα όροφο, ενώ το 1948, με πρωτοβουλία του ευεργέτη Φίλιππου Αργέντη κτίστηκε και ο δεύτερος όροφος.

Το σημαντικότερο όμως – κατά την γνώμη μου- αξιοθέατο της Χίου είναι ο Κάμπος.
Πρόκειται για έναν μοναδικό κήπο εσπεριδοειδών στο κέντρο του νησιού που απλώνεται κατά μήκος της ανατολικής ακτής στη νότια πλευρά της πόλης και είναι γεμάτος από περίφημα αρχοντικά που δίνουν στη περιοχή μια ιδιαίτερη ταυτότητα. Αποτελούν μοναδικά δείγματα μιας ιδιότυπης αρχιτεκτονικής και ανήκουν στις αριστοκρατικές οικογένειες της Χίου και σε οικογένειες ευγενικής καταγωγής Γενουατών που έμεναν στο νησί. Πολλά από αυτά τα αρχοντικά κτίστηκαν κατά τον 14ο αιώνα. Πίσω από τους ψηλούς προστατευτικούς τοίχους, κρύβεται ένας ολόκληρος μικρόκοσμος. Κάθε κτήμα αποτελεί κι ένα αξιοθέατο με τεράστιες αψιδωτές αυλόπορτες, με οικόσημα και μαγγανοπήγαδα στις αυλές.

Τα πετρόκτιστα σπίτια κατασκευασμένα από Θυμιανούσικη πέτρα(αυτή με το κόκκινο χρώμα αν διακρίνεται καλά απ' τις φωτογραφίες), έχουν ψηφιδωτά δάπεδα και περίτεχνα μαρμάρινα σχέδια. Μια βόλτα στον Κάμπο σε κάνει να γυρνάς σε άλλες εποχές και να έχεις την αίσθηση ότι τώρα θ’ ανοίξει μια πόρτα και θα ξεπροβάλλουν άμαξες, κυρίες με μακριά φορέματα και κύριοι με ψηλά καπέλα.
Σήμερα ο Κάμπος έχει χαρακτηριστεί Ιστορικός Τόπος από το Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού, τα αρχοντικά είναι διατηρητέα και παραμένει μια σημαντική αρχιτεκτονικά και πολιτιστικά περιοχή όπου κυριαρχούν ακόμη τα εσπεριδοειδή σε συνάρτηση και με άλλες δραστηριότητες.
Εμείς επισκεφτήκαμε το Citrus place, το Περιβόλι. Ο ιδιοκτήτης του αρχοντικού αυτού έχει δημιουργήσει ένα μικρό αλλά κατατοπιστικό μουσείο όπου μπορεί κανείς να πληροφορηθεί για την καλλιέργεια των εσπεριδοειδών στην πορεία του χρόνου, να δει γεωργικά εργαλεία, λογιστικά βιβλία παλιών εποχών, διαδρομές εμπορίου σε ολόκληρο τον πλανήτη, να πιει τον καφέ του ή τη μανταρινάδα του (εξαιρετικό τοπικό προϊόν) και να ψωνίσει τα γλυκάκια του (γλυκά κουταλιού, λουκούμια, αμυγδαλωτά με βάση τα εσπεριδοειδή) όπου παρασκευάζονται μπροστά σου σε συνθήκες απόλυτης καθαριότητας.

Θα ολοκληρώσω το ταξείδι στη Χίο μ’ ένα τρυφερό περιστατικό:

Ο ψηλός, ξερακιανός παππούς μας πλησίασε στην πλατεία των Άνω Καρδάμυλων και μας αφηγήθηκε την ιστορία που λέει ο μύθος για το σπήλαιο στο Άγιο Γάλας (σ.σ. το Άγιο Γάλας είναι ένα χωριό 65χλμ βόρεια της πόλης της Χίου με αξιοθέατα ένα σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες και μια βυζαντινή εκκλησίτσα) προτρέποντας μας να κάνουμε την διαδρομή. Ήταν ευγενέστατος, καλοσυνάτος και η ομιλία του θύμιζε παλιό δάσκαλο.
Ο μύθος λοιπόν λέει ότι ένας βασιλιάς εξόρισε εκεί την κόρη του που έπασχε από λέπρα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στη σπηλιά, η κοπέλα γιατρεύτηκε χάρη στο γαλακτερό υγρό που έσταζε απ’ τη σπηλιά και θεωρώντας το θαυματουργό, έμεινε και μόνασε εκεί. Οι ντόπιοι του μύθου έλεγαν ότι το υγρό είναι γάλα που τρέχει απ' τους μαστούς της Παναγίας γι' αυτό και η εκκλησία πήρε το όνομα Παναγιά η Αγιαγαλουσιανή. Η επιστημονική εξήγηση πάντως αποδίδει το άσπρο υγρό σε υψηλή περιεκτικότητα ασβεστίου!


Την προτελευταία μέρα επισκεφθήκαμε και την Σμύρνη, περνώντας απ’ τη Χίο απέναντι στον Τσεσμέ. Αλλά, αυτό είναι υλικό για άλλο ποστάκι-ε, να’χουμε να γράφουμε κάτι τον Αύγουστο-!